Kena Upanišada

Kena Upanišada (ken – od koga). Pripada Talavakara Brahmani Sama Vede i zbog toga je poznata i kao Talavakara Upanišada. Sastoji se iz četiri dijela, prva dva su u stihovima, dok su druga dva u prozi.

Koliki je značaj ove Upanišade, vidimo po tome da je Adhi Shankara, među dvanaest Upanišada koje je komentarisao, uvrstio i nju i to sa dva komentara: Kenopanišad Pada Bhašja i Kenopanišad Vakja Bhašja.

Ova Upanišada, u formi dijaloga, objašnjava kako možemo dostići Atman kroz analizu percepcije. Ovi principi su predstavljeni u alegorijskoj formi.

Molitva

॥ अथ केनोपनिषत्‌॥

|| atha kenopaniṣat ||

ॐ आप्यायन्तु ममाङ्गानि वाक्प्राणश्चक्शुः

श्रोत्रमथो बलमिन्द्रियाणि च सर्वाणि।

सर्वं ब्रह्मौपनिषदं

माऽहं ब्रह्म निराकुर्यां मा मा ब्रह्म

निराकारोदनिराकरणमस्त्वनिराकरणं मेऽस्तु।

तदात्मनि निरते य

उपनिषत्सु धर्मास्ते मयि सन्तु ते मयि सन्तु।

om āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakśuḥ

śrotramatho balamindriyāṇi ca sarvāṇi |

sarvaṁ brahmaupaniṣadaṁ

mā’haṁ brahma nirākuryāṁ mā mā brahma

nirākārodanirākaraṇamastvanirākaraṇaṁ me’stu |

tadātmani nirate ya

upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu |

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥

om śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||

Dio I

ॐ केनेषितं पतति प्रेषितं मनः

केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः।

केनेषितां वाचमिमां वदन्ति

चक्शुः श्रोत्रं क उ देवो युनक्ति॥ १॥

om keneṣitaṁ patati preṣitaṁ manaḥ

kena prāṇaḥ prathamaḥ praiti yuktaḥ |

keneṣitāṁ vācamimāṁ vadanti

cakśuḥ śrotraṁ ka u devo yunakti || 1||

  1. Učenik upita: Om. Čime je upravljan Um koji napreduje ka objektu? Po čijoj komandi Prana, glavno, vrši svoju dužnost? Po čijoj želji čovjek izražava govor? Ko je Bog koji upravlja očima i ušima?

श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो मनो यद्‌

वाचो ह वाचं स उ प्राणस्य प्राणः।

चक्शुषश्चक्शुरतिमुच्य धीराः

प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति॥ २॥

śrotrasya śrotraṁ manaso mano yad

vāco ha vācaṁ sa u prāṇasya prāṇaḥ |

cakśuṣaścakśuratimucya dhīrāḥ

pretyāsmāllokādamṛtā bhavanti || 2||

  1. Učitelj odgovara: To je Uvo uva, Um – uma, Govor – govora, Život – života i Oko oka. Pošto odvoji Sebe od čula – organa i odrekne se svijeta, Mudri dostiže Besmrtnost.

न तत्र चक्शुर्गच्छति न वाग्गच्छति नो मनः।

न विद्मो न विजानीमो यथैतदनुशिष्यात्‌॥ ३॥

na tatra cakśurgacchati na vāggacchati no manaḥ |

na vidmo na vijānīmo yathaitadanuśiṣyāt || 3||

अन्यदेव तद्विदितादथो अविदितादधि।

इति शुश्रुम पूर्वेषां ये नस्तद्‌व्याचचक्शिरे॥ ४॥

anyadeva tadviditādatho aviditādadhi |

iti śuśruma pūrveṣāṁ ye nastadvyācacakśire || 4||

3-4. Tamo ne odlazi oko, niti govor, niti um. Mi ne znamo To; mi ne razumijemo kako bilo ko može naučiti To. To je drugačije od znanog; To je iznad neznanog. Dakle, mi smo čuli od učitelja iz davnina koji su nas podučili o Tome.

यद्वाचाऽनभ्युदितं येन वागभ्युद्यते।

तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते॥ ५॥

yadvācā’nabhyuditaṁ yena vāgabhyudyate |

tadeva brahma tvaṁ viddhi nedaṁ yadidamupāsate || 5||

  1. To što se ne može izraziti govorom, ali pomoću čega je govor izražen – samo To je poznato kao Brahman, i nije to što ljudi ovdje obožavaju.

यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम्‌।

तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते॥ ६॥

yanmanasā na manute yenāhurmano matam |

tadeva brahma tvaṁ viddhi nedaṁ yadidamupāsate || 6||

  1. To što se ne može shvatiti umom, ali pomoću čega, oni kažu, um je shvatan – to samo je Brahman, i nije to što ljudi ovdje obožavaju.

यच्चक्शुषा न पश्यति येन चक्शूँषि पश्यति।

तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते॥ ७॥

yaccakśuṣā na paśyati yena cakśūṣi paśyati |

tadeva brahma tvaṁ viddhi nedaṁ yadidamupāsate || 7||

  1. To što se ne može opaziti okom, ali pomoću čega oko opaža – to samo je Brahman, i nije to što ljudi ovdje obožavaju.

यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम्‌।

तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते॥ ८॥

yacchrotreṇa na śṛṇoti yena śrotramidaṁ śrutam |

tadeva brahma tvaṁ viddhi nedaṁ yadidamupāsate || 8||

  1. To što se ne može čuti uhom, ali pomoću čega se slušanje opaža – to samo je Brahman, i nije to što ljudi ovdje obožavaju.

यत्प्राणेन न प्राणिति येन प्राणः प्रणीयते।

तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते॥ ९॥

yatprāṇena na prāṇiti yena prāṇaḥ praṇīyate |

tadeva brahma tvaṁ viddhi nedaṁ yadidamupāsate || 9||

  1. To što se ne može rastopiti dahom, ali pomoću čega dah osjeti neki objekat – to samo je Brahman, i nije to što ljudi ovdje obožavaju.

॥ इति केनोपनिषदि प्रथमः खण्डः॥

|| iti kenopaniṣadi prathamaḥ khaṇḍaḥ ||

Dio II

यदि मन्यसे सुवेदेति दहरमेवापि

नूनं त्वं वेत्थ ब्रह्मणो रूपम्‌।

यदस्य त्वं यदस्य देवेष्वथ नु

मीमाँस्येमेव ते मन्ये विदितम्‌॥ १॥

yadi manyase suvedeti daharamevāpi

nūnaṁ tvaṁ vettha brahmaṇo rūpam |

yadasya tvaṁ yadasya deveṣvatha nu

mīmāsyemeva te manye viditam || 1||

  1. Učitelj reče: Ako ti misliš: “Poznajem Brahmana dobro”, onda sigurno znaš, ali samo malo o Njegovoj formi; ti znaš samo njegovu formu, jer je uslovljena čovjekom i Bogovima. Otuda Brahman, čak i sada, je vrijedan tvog ispitivanja.

नाहं मन्ये सुवेदेति नो न वेदेति वेद च।

यो नस्तद्वेद तद्वेद नो न वेदेति वेद च॥ २॥

nāhaṁ manye suvedeti no na vedeti veda ca |

yo nastadveda tadveda no na vedeti veda ca || 2||

  1. Učenik reče: Ja mislim da znam Brahman. Učenik reče: Ja ne mislim da Ga poznajem dobro, niti mislim da ga ne poznajem. Onaj među nama ko zna značenje “Niti Ga znam, niti ga ne znam” – zna Brahman.

यस्यामतं तस्य मतं मतं यस्य न वेद सः।

अविज्ञातं विजानतां विज्ञातमविजानताम्‌॥ ३॥

yasyāmataṁ tasya mataṁ mataṁ yasya na veda saḥ |

avijñātaṁ vijānatāṁ vijñātamavijānatām || 3||

  1. Onaj kome Brahman nije poznat, zna Ga; Onaj kome je On poznat, ne zna Ga. Nije poznat onima koji Ga znaju; znan je onima koji Ga ne znaju.

प्रतिबोधविदितं मतममृतत्वं हि विन्दते।

आत्मना विन्दते वीर्यं विद्यया विन्दतेऽमृतम्‌॥ ४॥

pratibodhaviditaṁ matamamṛtatvaṁ hi vindate |

ātmanā vindate vīryaṁ vidyayā vindate’mṛtam || 4||

  1. Brahman je znan kada je realizovan u svakom stanju uma; preko takvog znanja se dostiže Besmrtnost. Pomoću Atmana postiže se snaga; pomoću Znanja, Besmrtnost.

इह चेदवेदीदथ सत्यमस्ति

न चेदिहावेदीन्महती विनष्टिः।

भूतेषु भूतेषु विचित्य धीराः

प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति॥ ५॥

iha cedavedīdatha satyamasti

na cedihāvedīnmahatī vinaṣṭiḥ |

bhūteṣu bhūteṣu vicitya dhīrāḥ

pretyāsmāllokādamṛtā bhavanti || 5||

  1. Ako čovjek ovdje zna Atmana, on onda dostiže istinski cilj života. Ako Ga ne zna ovdje, čeka ga velika destrukcija. Pošto spozna Sebe u svakom živom biću, mudri se odriče svijeta i postaje besmrtan.

॥ इति केनोपनिषदि द्वितीयः खण्डः॥

|| iti kenopaniṣadi dvitīyaḥ khaṇḍaḥ ||

Dio III

ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये तस्य ह ब्रह्मणो

विजये देवा अमहीयन्त॥ १॥

brahma ha devebhyo vijigye tasya ha brahmaṇo

vijaye devā amahīyanta || 1||

  1. Prema priči, Brahman je zadobio pobjedu za bogove; i zbog te pobjede Brahmana, bogovi su postali ushićeni. Oni su rekli sebi: “Uistinu, ova pobjeda je naša; Uistinu, ova slava je jedino naša.”

त ऐक्शन्तास्माकमेवायं विजयोऽस्माकमेवायं महिमेति।

तद्धैषां विजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव तन्न व्यजानत

किमिदं यक्शमिति॥ २॥

ta aikśantāsmākamevāyaṁ vijayo’smākamevāyaṁ mahimeti |

taddhaiṣāṁ vijajñau tebhyo ha prādurbabhūva tanna vyajānata

kimidaṁ yakśamiti || 2||

  1. Brahman, da bi bio siguran, shvatio je sve i pojavio se pred njima. Ali oni nisu znali ko je divna Pojava (duh).

तेऽग्निमब्रुवञ्जातवेद एतद्विजानीहि

किमिदं यक्शमिति तथेति॥ ३॥

te’gnimabruvañjātaveda etadvijānīhi

kimidaṁ yakśamiti tatheti || 3||

तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्कोऽसीत्यग्निर्वा

अहमस्मीत्यब्रवीज्जातवेदा वा अहमस्मीति॥ ४॥

tadabhyadravattamabhyavadatko’sītyagnirvā

ahamasmītyabravījjātavedā vā ahamasmīti || 4||

तस्मिस्त्वयि किं वीर्यमित्यपीद सर्वं

दहेयं यदिदं पृथिव्यामिति॥ ५॥

tasmistvayi kiṁ vīryamityapīda sarvaṁ

daheyaṁ yadidaṁ pṛthivyāmiti || 5||

तस्मै तृणं निदधावेतद्दहेति।

तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाक दग्धुं स तत एव

निववृते नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद्यक्शमिति॥ ६॥

tasmai tṛṇaṁ nidadhāvetaddaheti |

tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśāka dagdhuṁ sa tata eva

nivavṛte naitadaśakaṁ vijñātuṁ yadetadyakśamiti || 6||

3-6. Oni rekoše Agniju (Vatri): “O Agni! Saznaj ko je ovaj veliki Duh.” “Da.” on reče i požuri do Njega. Brahman ga upita: “Ko si ti?” On odgovori: “Ja sam poznat kao Agni; mene takođe nazivaju Ðataveda.” Brahman reče: “Koja je moć u tebi, koja je tako dobro poznata?” Agni odgovori: “Ja mogu spaliti sve što je na zemlji.” Brahman spusti slamu ispred njega i reče: ”Spali ovo.” On požuri prema slami sa svom svojom žestinom, ali je nije mogao zapaliti. Onda se vratio od Duha i rekao bogovima: “Ja nisam mogao saznati ko je ovaj Duh.”

अथ वायुमब्रुवन्वायवेतद्विजानीहि

किमेतद्यक्शमिति तथेति॥ ७॥

atha vāyumabruvanvāyavetadvijānīhi

kimetadyakśamiti tatheti || 7||

तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्कोऽसीति वायुर्वा

अहमस्मीत्यब्रवीन्मातरिश्वा वा अहमस्मीति॥ ८॥

tadabhyadravattamabhyavadatko’sīti vāyurvā

ahamasmītyabravīnmātariśvā vā ahamasmīti || 8||

तस्मिँस्त्वयि किं वीर्यमित्यपीदँ

सर्वमाददीय यदिदं पृथिव्यामिति॥ ९॥

tasmistvayi kiṁ vīryamityapīda

sarvamādadīya yadidaṁ pṛthivyāmiti || 9||

तस्मै तृणं निदधावेतदादत्स्वेति

तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाकादतुं स तत एव

निववृते नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद्यक्शमिति॥ १०॥

tasmai tṛṇaṁ nidadhāvetadādatsveti

tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśākādatuṁ sa tata eva

nivavṛte naitadaśakaṁ vijñātuṁ yadetadyakśamiti || 10||

7-10. Onda oni rekoše Vajuu (vazduhu): “O Vaju! Saznaj ko je ovaj veliki Duh.” “Da.” on reče i požuri do Njega. Brahman ga upita: “Ko si ti?” On odgovori: “Ja sam poznat kao Vaju; takođe me nazivaju Matarisva.” Brahman reče: ““Koja je moć u tebi, koja je tako dobro poznata?” Vaju odgovori: “Ja mogu oduvati sve što postoji na zemlji.” Brahman spusti slamu ispred njega i reče: “Oduvaj ovo.” On pojuri prema slami sa svom svojom žestinom, ali je nije mogao pomjeriti. Onda se vratio od Duha i rekao bogovima: “Ja nisam mogao saznati ko je ovaj Duh.”

अथेन्द्रमब्रुवन्मघवन्नेतद्विजानीहि किमेतद्यक्शमिति तथेति

तदभ्यद्रवत्तस्मात्तिरोदधे॥ ११॥

athendramabruvanmaghavannetadvijānīhi kimetadyakśamiti tatheti

tadabhyadravattasmāttirodadhe || 11||

स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमाँ

हैमवतीं ताँहोवाच किमेतद्यक्शमिति॥ १२॥

sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumā

haimavatīṁ tāhovāca kimetadyakśamiti || 12||

11-12. Onda bogovi rekoše Indri: “O Maghavan! Saznaj ko je ovaj veliki Duh.” “Da.” on reče i požuri do Njega. Ali je Duh nestao od njega. Onda je Indra vidio u tom dijelu neba Visoko Obožavanu Ženu. Ona je bila Uma, kćerka Himalaja. On joj je prišao i rekao: “ Ko je ovaj Veliki Duh?”

॥ इति केनोपनिषदि तृतीयः खण्डः॥

|| iti kenopaniṣadi tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ ||

Dio IV

सा ब्रह्मेति होवाच ब्रह्मणो वा एतद्विजये महीयध्वमिति

ततो हैव विदाञ्चकार ब्रह्मेति॥ १॥

sā brahmeti hovāca brahmaṇo vā etadvijaye mahīyadhvamiti

tato haiva vidāñcakāra brahmeti || 1||

  1. Ona odgovori: “ To je stvarno Brahman. Kroz pobjedu samog Brahmana, vi ste dostigli slavu.” Posle toga je Indra shvatio da je to bio Brahman.

तस्माद्वा एते देवा अतितरामिवान्यान्देवान्यदग्निर्वायुरिन्द्रस्ते

ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्शुस्ते ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति॥ २॥

tasmādvā ete devā atitarāmivānyāndevānyadagnirvāyurindraste

hyenannediṣṭhaṁ pasparśuste hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 2||

  1. Pošto su oni prišli veoma blizu Brahmanu i bili prvi koji su saznali da je to bio Brahman, ove Deve, tj. Agni, Vaju i Indra, su moćniji u odnosu na ostale bogove.

तस्माद्वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान्देवान्स

ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्श स ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति॥ ३॥

tasmādvā indro’titarāmivānyāndevānsa

hyenannediṣṭhaṁ pasparśa sa hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 3||

  1. Pošto je Indra prišao najbliže Brahmanu, i pošto je on bio prvi koji je saznao da je to Brahman, Indra je moćniji nego ostali bogovi.

तस्यैष आदेशो यदेतद्विद्युतो व्यद्युतदा

इतीन्‌ न्यमीमिषदा

इत्यधिदैवतम्‌॥ ४॥

tasyaiṣa ādeśo yadetadvidyuto vyadyutadā

itīn nyamīmiṣadā

ityadhidaivatam || 4||

  1. Ovo je instrukcija vezana za Brahmana u odnosu na ostale bogove; To je poput munje; To je poput treptaja oka.

अथाध्यात्मं यद्देतद्‌गच्छतीव च मनोऽनेन

चैतदुपस्मरत्यभीक्श्णँ सङ्कल्पः॥ ५॥

athādhyātmaṁ yaddetadgacchatīva ca mano’nena

caitadupasmaratyabhīkśṇa saṅkalpaḥ || 5||

  1. Sada instrukcije vezane za Brahmana u odnosu na individualno sopstvo: Um odlazi Brahmanu. Tragač, preko načina uma, udružuje se sa Njim svaki put prisno. Ovo bi trebalo da bude želja uma.

तद्ध तद्वनं नाम तद्वनमित्युपासितव्यं स य एतदेवं वेदाभि

हैन सर्वाणि भूतानि संवाञ्छन्ति॥ ६॥

taddha tadvanaṁ nāma tadvanamityupāsitavyaṁ sa ya etadevaṁ vedābhi

haina sarvāṇi bhūtāni saṁvāñchanti || 6||

  1. Taj Brahman se naziva Tadvana, Obožavan od svih; treba Ga obožavati sa imenom Tadvana. Sva stvorenja žude za onim koji obožava Brahmana.

उपनिषदं भो ब्रूहीत्युक्ता त उपनिषद्‌ब्राह्मीं वाव त

उपनिषदमब्रूमेति॥ ७॥

upaniṣadaṁ bho brūhītyuktā ta upaniṣadbrāhmīṁ vāva ta

upaniṣadamabrūmeti || 7||

  1. Učenik reče: “Poduči me Upanišadi.” Učitelj odgovori: “ Ja sam ti već ispričao Upanišad. Ja sam ti sigurno ispričao Upanišad o Brahmanu.”

तसै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा वेदाः सर्वाङ्गानि

सत्यमायतनम्‌॥ ८॥

tasai tapo damaḥ karmeti pratiṣṭhā vedāḥ sarvāṅgāni

satyamāyatanam || 8||

  1. Strogost, samo-uzdržavanje i žrtvujući rituali su Njegova stopala i Vede su Njegovi udovi. Istina je njegovo prebivalište.

यो वा एतामेवं वेदापहत्य पाप्मानमनन्ते स्वर्गे

लोके ज्येये प्रतितिष्ठति प्रतितिष्ठति॥ ९॥

yo vā etāmevaṁ vedāpahatya pāpmānamanante svarge

loke jyeye pratitiṣṭhati pratitiṣṭhati || 9||

  1. Onaj koji poznaje ovu Upanišadu otresa sa sebe sve grijehe i postaje ucvršcen u beskonacnim i najvecim Nebesima, da, najvecim Nebesima.

॥ इति केनोपनिषदि चतुर्थः खण्डः॥

|| iti kenopaniṣadi caturthaḥ khaṇḍaḥ ||

śānti patha

ॐ आप्यायन्तु ममाङ्गानि वाक्प्राणश्चक्शुः

श्रोत्रमथो बलमिन्द्रियाणि च सर्वाणि।

सर्वं ब्रह्मौपनिषदं

माऽहं ब्रह्म निराकुर्यां मा मा ब्रह्म

निराकारोदनिराकरणमस्त्वनिराकरणं मेऽस्तु।

तदात्मनि निरते य

उपनिषत्सु धर्मास्ते मयि सन्तु ते मयि सन्तु।

om āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakśuḥ

śrotramatho balamindriyāṇi ca sarvāṇi |

sarvaṁ brahmaupaniṣadaṁ

mā’haṁ brahma nirākuryāṁ mā mā brahma

nirākārodanirākaraṇamastvanirākaraṇaṁ me’stu |

tadātmani nirate ya

upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu |

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥

om śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||

॥ इति केनोपनिषद्‌॥

|| iti kenopaniṣad ||

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.